تصور کنید ماشین لباسشویی شما کارش را تمام کرده است، اما وقتی به سراغ آن میروید، میبینید درب دستگاه قفل است، لباسها در یک استخر از آب کثیف و کف غوطهور ماندهاند و دستگاه هیچ واکنشی نشان نمیدهد. به عنوان یک تعمیرکار با سالها تجربه، به شما میگویم که در 90 درصد این مواقع، مجرم اصلی داستان قطعهای کوچک اما به شدت حیاتی به نام پمپ تخلیه ماشین لباسشویی است.
بسیاری از افراد با دیدن این صحنه سریعاً با تعمیرکار تماس میگیرند و هزینههای سنگینی میپردازند. اما در این مقاله که برای شما آماده کردهایم، قرار است با لحنی کاملاً تعمیرکاری و به دور از تئوریهای خستهکننده، به شما آموزش دهیم که پمپ تخلیه دقیقاً کجاست، چگونه عیبیابی میشود و چطور میتوانید مانند یک تکنسین حرفهای آن را در منزل تعویض کنید.
پمپ تخلیه ماشین لباسشویی دقیقاً چیست و کجاست؟
برای اینکه بتوانید دستگاه را تعمیر کنید، اول باید بیمار و محل قرارگیری آن را بشناسید. پمپ تخلیه (Drain Pump) قلب تپنده سیستم خروج آب است. این قطعه که از یک موتور الکتریکی کوچک و یک پروانه (پلاستیکی) تشکیل شده، وظیفه دارد آبهای کثیف را از دیگ کشیده و با فشار به سمت شلنگ خروجی و فاضلاب هدایت کند.
پمپ تخلیه لباسشویی کجاست؟
مکان دقیق پمپ بسته به برند دستگاه شما (الجی، سامسونگ، بوش، دوو و…) کمی متفاوت است، اما در 99 درصد ماشینهای لباسشویی درب از جلو، پمپ تخلیه در پایینترین قسمت دستگاه، یعنی کفِ سمت راست یا چپ (پشت فیلتر تخلیه) قرار دارد.
اگر درپوش کوچک پایین ماشین لباسشویی را باز کنید، یک درپوش پیچی (فیلتر) میبینید. پمپ تخلیه دقیقاً پشت همین فیلتر به بدنه (یا هوزینگ) متصل شده است. برای دسترسی کامل به آن جهت تعویض، معمولاً باید پنل جلویی یا سینی کف دستگاه باز شود که در ادامه مفصل توضیح میدهیم.
انواع پمپ تخلیه از نظر ساختار
در بازار امروز، ما با دو مدل پمپ سر و کار داریم:
پمپهای قطب چاکدار (مدلهای قدیمی): ارزانتر هستند اما مصرف برق و صدای بیشتری دارند.
پمپهای روتور با آهنربای دائم (مگنتیک): در تمام مدلهای جدید و مدرن استفاده میشوند. صدای بسیار کمی دارند و پمپهای معروف ایتالیایی مثل برند آسکول (Askoll) از این دستهاند.
از کجا بفهمیم پمپ تخلیه خراب شده است؟ (۵ نشانه قطعی)
قبل از اینکه دست به آچار شوید، باید مطمئن شویم که اصلاً مشکل از پمپ است یا خیر. به عنوان یک تعمیرکار، وقتی وارد خانه مشتری میشوم، ابتدا به دنبال این 5 علامت میگردم:
۱. توقف دستگاه و تخلیه نشدن آب (ارورهای رایج)
واضحترین نشانه! ماشین لباسشویی در مرحله آبکشی یا قبل از ورود به دور خشککن متوقف میشود و دیگ پر از آب است. در برندهای مختلف ارورهایی روی نمایشگر ظاهر میشود (مثلاً ارور OE در الجی یا ارور 5E / ND در سامسونگ).
۲. صدای وحشتناک خرچخرچ یا تقتق هنگام تخلیه
وقتی زمان تخلیه آب میرسد، به جای صدای نرم مکش آب، صدای بلندی شبیه به گیر کردن چوب لای چرخدنده میشنوید. این یعنی یا چیزی (مثل سکه یا دکمه) در پروانه پمپ گیر کرده است، یا بلبرینگهای پمپ خرد شدهاند و پروانه لق میزند.
۳. کار نکردن دور خشککن دستگاه
خشککن لباسشویی تنها زمانی استارت میخورد که برد الکترونیکی مطمئن شود آب کاملاً خالی شده است. اگر پمپ ضعیف شده باشد و آب با سرعت مناسب خارج نشود، دستگاه برای محافظت از موتور، وارد مرحله خشککن نمیشود.
۴. باز نشدن درب لباسشویی
میکروسوئیچ درب لباسشویی تا زمانی که سنسور سطح آب (هیدروستات) وجود آب در دیگ را تشخیص دهد، اجازه باز شدن درب را نمیدهد. اگر آب به دلیل خرابی پمپ تخلیه نشده باشد، درب قفل میماند.
۵. نشتی آب از زیر ماشین لباسشویی
گاهی پمپ کار میکند، اما بدنه پلاستیکی آن در اثر سرما، ضربه یا عمر بالا ترک خورده است. همچنین ممکن است کاسهنمد پمپ خراب شده باشد که باعث نشت آب کثیف به کف آشپزخانه میشود. در این حالت آب به بخش الکتریکی موتور پمپ نفوذ کرده و بهزودی آن را میسوزاند.
آیا واقعاً پمپ سوخته است؟ (۳ مرحله عیبیابی پیش از تعویض)
یکی از اشتباهاتی که کاربران آماتور میکنند این است که فوراً میروند یک پمپ نو میخرند. دست نگه دارید! شاید مشکل با یک تمیزکاری ساده حل شود. این ۳ مرحله را به ترتیب انجام دهید:
مرحله اول: بررسی و تمیز کردن فیلتر پمپ (سادهترین راه)
اولین کاری که باید بکنید باز کردن درپوش فیلتر در پایین دستگاه است.
ترفند عملی: قبل از باز کردن فیلتر کامل، اگر کنار آن یک شلنگ کوچک مشکی میبینید، درپوش شلنگ را در یک ظرف کمعمق باز کنید تا آب دیگ کاملاً خالی شود. اگر این کار را نکنید، با باز کردن فیلتر، سیلابی از آب کثیف کف آشپزخانه راه میافتد!
حالا فیلتر را خلاف عقربههای ساعت بچرخانید و در بیاورید. داخل محفظه را با چراغقوه نگاه کنید. بارها دیدهام که گیره مو، سکه، نخ دندان، جوراب نوزاد یا پرز لباس به دور پروانه پمپ پیچیده و جلوی چرخش آن را گرفته است. آن را تمیز کنید، با انگشت پروانه را بچرخانید (باید حالت فنری و پلهپله داشته باشد). اگر مشکل همین بود، نیازی به تعویض پمپ ندارید!
مرحله دوم: بررسی شلنگ تخلیه و مسیر فاضلاب
گاهی پمپ سالم است اما لوله فاضلاب زیر سینک یا خود شلنگ خرطومی تخلیه کیپ شده است. شلنگ را از فاضلاب جدا کنید و سر آن را داخل یک سطل بگذارید. لباسشویی را روی برنامه تخلیه (Drain) روشن کنید. اگر آب با فشار خارج شد، یعنی پمپ سالم است و لوله کشی منزل شما گرفتگی دارد.
مرحله سوم: تست الکتریکی پمپ با مولتیمتر (ویژه افراد دستبهآچار)
اگر فیلتر و شلنگ باز بودند اما موتور پمپ هیچ صدایی نداشت (یا فقط بوی سوختگی میداد)، باید آن را با مولتیمتر تست کنید. دستگاه را از برق بکشید. دو سوکت متصل به پمپ را جدا کنید. مولتیمتر را روی حالت مقاومت (اهم) قرار دهید. مقاومت سیمپیچ یک پمپ سالم معمولاً باید بین 10تا 15 اهم باشد. اگر عدد 0 (اتصال کوتاه) یا بینهایت (قطعی) را دیدید، پمپ قطعاً سوخته و باید تعویض شود.
ابزارهای لازم برای تعویض پمپ تخلیه
برای شروع این عمل جراحی، به یک جعبهابزار پیچیده نیاز ندارید. وسایل زیر را آماده کنید:
- پیچگوشتی چهارسو و دوسو
- انبردست و دمباریک (برای باز کردن بستهای فلزی و فنری)
- دستکش کار (برای جلوگیری از آسیب به دست هنگام باز کردن فنر درب)
- یک ظرف کمعمق (مثل ماهیتابه) و چند حوله آبگیر ضخیم
- پمپ تخلیه جدید و متناسب با مدل لباسشویی (حتماً نمونه قدیمی را باز کنید و با خود به فروشگاه قطعات ببرید تا دقیقاً همان مدل با همان خارها و سوکتها را بخرید).
آموزش مرحلهبهمرحله و عملی تعویض پمپ تخلیه لباسشویی
بسته به مدل لباسشویی، دسترسی به پمپ میتواند از کف دستگاه (با خواباندن ماشین روی زمین) یا از طریق باز کردن پنل جلویی باشد. در اکثر لباسشوییهای مدرن (مثل بوش، سامسونگ و الجی) راحتترین و اصولیترین راه، باز کردن قاب جلویی است. در اینجا روش جامع را قدمبهقدم توضیح میدهم:
قدم اول: رعایت ایمنی و قطع جریان برق
با برق شوخی نداریم! دوشاخه ماشین لباسشویی را حتماً از پریز بکشید.
قدم دوم: تخلیه کامل آب و باز کردن قاب بالایی
همانطور که در بخش عیبیابی گفتیم، آب گیر کرده در دیگ را از طریق شلنگ اضطراری یا فیلتر پایین کاملاً تخلیه کنید و حوله را کف زمین پهن کنید. سپس دو پیچ پشت ماشین که سقف (پنل بالایی) را نگه داشتهاند باز کنید. سقف را کمی به عقب هول دهید و بردارید.
قدم سوم: درآوردن جاپودری و پنل برد (نمایشگر)
کشوی جاپودری را تا انتها بیرون بکشید، یک ضامن پلاستیکی (معمولاً آبی رنگ) وسط آن است، آن را به پایین فشار دهید تا کشو کاملاً خارج شود.
1.پشت کشوی جاپودری ۲ یا ۳ پیچ وجود دارد که باید باز شوند.
2.حالا پیچهای نگهدارنده پنل نمایشگر را از بالا باز کنید.
3.با احتیاط پنل نمایشگر را آزاد کنید.
نکته طلایی تعمیرکاری: نیازی نیست سوکتهای برد را جدا کنید؛ فقط برد را با احتیاط روی سقف ماشین برگردانید تا سر راه نباشد. اگر مجبور به جداسازی سوکتها شدید، حتماً قبل از کشیدن آنها یک عکس واضح با گوشی بگیرید!
قدم چهارم: درآوردن لاستیک دور درب
اینجا یکی از مهمترین بخشهاست. درب ماشین را باز کنید. دور لاستیک خاکستری، یک فنر حلقوی فلزی میبینید. با استفاده از پیچگوشتی دوسو یا دمباریک، با احتیاط فنر را به بیرون بکشید و در بیاورید. مراقب باشید پیچگوشتی باعث پارگی لاستیک نشود. سپس لبه لاستیک را از قاب فلزی جدا کرده و به داخل دیگ هول دهید.
قدم پنجم: باز کردن پنل جلویی دستگاه
1.پیچهای پایینی ماشین (مخفی شده زیر قاب فیلتر) را باز کنید.
2.حالا به سراغ پیچهای بالایی (که زیر پنل برد پنهان شده بودند) بروید.
3.در این مرحله، قاب جلویی فلزی فقط به چند خار بند است. درب لباسشویی را ببندید. قاب را کمی به سمت بالا و بیرون بکشید.
هشدار: قاب را ناگهان جدا نکنید! پشت این قاب، سیمهای متصل به «میکروسوئیچ درب» قرار دارند. سوکت میکروسوئیچ را جدا کنید و قاب را با احتیاط کنار بگذارید. تبریک میگویم! حالا شما به کل سیستم داخلی از جمله پمپ تخلیه تسلط کامل دارید.
قدم ششم: آزادسازی شلنگها (جنتها) از پمپ قدیمی
پمپ تخلیه دارای دو ورودی و خروجی است: یکی شلنگ قطور سیاه رنگ (خرطومی زیر دیگ) که آب را وارد پمپ میکند و دیگری شلنگ باریکتر خروجی به سمت فاضلاب.
با استفاده از انبردست، بستهای فنری محکم این شلنگها را فشار داده و به عقب بکشید. شلنگها را با کمی چرخاندن از پمپ جدا کنید (مراقب ریزش آبهای باقیمانده باشید).
سوکت برق متصل به انتهای موتور پمپ را نیز جدا کنید.
قدم هفتم: باز کردن پمپ و هوزینگ
کل مجموعه پمپ با چند پیچ (یا خارهای کشویی در مدلهای بوش و زیمنس) به کف دستگاه متصل است. پیچها را باز کرده و مجموعه را بیرون بیاورید.
حالا شما پمپ را روی میز کار خود دارید. این قطعه از دو بخش تشکیل شده است: محفظه پلاستیکی (هوزینگ یا پوسته) و خودِ موتور پمپ (سیمپیچ و پروانه).
با باز کردن 3 پیچ روی هوزینگ، موتور خراب را از محفظه پلاستیکی جدا کنید.
قدم هشتم: نصب پمپ تخلیه جدید
محفظه پلاستیکی (هوزینگ) را خوب بشویید و خشک کنید. کاسهنمد (اورینگ لاستیکی) پمپ جدید را بررسی کنید که سر جای خود باشد. موتور جدید را در هوزینگ قرار داده و 3 پیچ آن را ببندید.
نکته طلایی: پیچهای روی پلاستیک را بیش از حد سفت نکنید که باعث هرز شدن رزوه یا ترک خوردن قاب شود.
قدم نهم: بستن مجدد دستگاه (مونتاژ معکوس)
حالا تمام مراحلی که رفتید را به صورت معکوس انجام دهید:
- پمپ را در کف دستگاه پیچ کنید.
- شلنگها را جا زده و بستهای فنری را دقیقاً سر جای قبلی (رد بست روی شلنگ مشخص است) قرار دهید. این کار برای جلوگیری از نشتی آب در آینده به شدت مهم است.
- سوکت برق پمپ را وصل کنید.
- قاب جلویی را جایگذاری کرده و سوکت قفل درب را وصل کنید.
- لاستیک دور درب را بیرون کشیده و فنر آن را جا بیندازید.
پنل نمایشگر، جاپودری و سقف دستگاه را ببندید.
قدم دهم: تست نهایی و اطمینان از عدم نشتی
دستگاه را به برق بزنید. ماشین را بدون لباس روشن کرده و یک برنامه کوتاه (مثل Rinse+Spin) انتخاب کنید. اجازه دهید دستگاه آبگیری کند. با یک چراغقوه از زیر دستگاه (یا قبل از بستن قاب پایینی) اتصالات شلنگها به پمپ را چک کنید تا قطرهای آب چکه نکند. در مرحله تخلیه، باید صدای نرم پمپ جدید را بشنوید و آب با سرعت بالا خارج شود.
بررسی تفاوت تعویض پمپ در برندهای مختلف
شاکله کلی کار در بالا توضیح داده شد، اما برندهای مختلف قلقهای خاص خود را دارند:
ماشین لباسشویی الجی (LG) و سامسونگ (Samsung): در این برندها پمپ معمولاً جلوی دستگاه قرار دارد و روش باز کردن پنل جلویی کاملاً مطابق آموزش بالاست. در مدلهای سامسونگ، گاهی موتور پمپ با پیچ وصل نیست بلکه خاردار است و با یک چرخش زاویهدار باز میشود.
ماشین لباسشویی بوش (Bosch) و زیمنس: مهندسی آلمانی! در این مدلها باز کردن قاب جلو بسیار حساستر است و خارهای پلاستیکی شکنندهای دارد. در برخی مدلهای بوش، به جای باز کردن کل قاب جلو، تنها با باز کردن قاب زیرین میتوانید به پمپ دسترسی پیدا کنید، هرچند فضای کار بسیار تنگ خواهد بود.
ماشین لباسشویی دوو (Daewoo) و اسنوا: ساختار بسیار شبیه به الجی دارند. دقت کنید که در این مدلها گاهی دو پمپ در کنار هم قرار دارند؛ یکی پمپ تخلیه (متصل به شلنگ خروجی) و دیگری پمپ حبابساز یا گردش آب (Eco Bubble). دقت کنید که پمپ تخلیه را اشتباهاً با پمپ گردش آب تعویض نکنید.
قیمت پمپ تخلیه ماشین لباسشویی چقدر است؟
هوم پارتینو مرجع خرید پمپ تخلیه انواع لباسشویی ، برای مشاهده لیست قیمت پمپ تخلیه لباسشویی اینجا کلیک کنید
در صورت نیاز به مشاور قبل از خرید اینجا کلیک کنید
۳ راز تعمیرکاران برای افزایش عمر پمپ تخلیه
حالا که زحمت کشیدید و پمپ را عوض کردید، با رعایت این نکات کاری کنید که تا 10 سال دیگر نیازی به این کار نداشته باشید:
جیبها را بگردید! قاتل شماره یک پمپ تخلیه، سکه، گیره مو، میخ و دستمالکاغذی جا مانده در جیب شلوارهاست.
سرویس ماهانه فیلتر: هر 30 تا 45 روز یکبار، فیلتر پایین دستگاه را باز کنید، آن را بشویید و پرزهای دور پروانه را تمیز کنید.
از پودر ماشین لباسشویی باکیفیت استفاده کنید: پودرهای نامرغوب و تهنشین شدن آنها در کف دیگ، باعث ایجاد رسوبات سنگین گچی دور پروانه پمپ شده و موتور آن را میسوزاند. ترجیحاً از مایع لباسشویی استفاده کنید یا دورههای جرمگیری ماهانه (با پودر جرمگیر مخصوص) را فراموش نکنید.
سوالات متداول (FAQ)
آیا خودم میتوانم پمپ تخلیه ماشین لباسشویی را تعویض کنم؟
بله، در صورتی که کمی دستبهآچار باشید و مراحل ایمنی (بهخصوص قطع برق و تخلیه کامل آب) را رعایت کنید، طبق این آموزش میتوانید پمپ را در کمتر از ۱ ساعت تعویض کنید.
چرا پمپ تخلیه صدای زیادی میدهد اما آب تخلیه نمیشود؟
این مشکل معمولاً به دو دلیل رخ میدهد: یا یک جسم خارجی (مثل سکه یا دکمه) داخل فیلتر و پروانه گیر کرده و جلوی چرخش را میگیرد، و یا بلبرینگ و شفت پروانه موتور پمپ آسیب دیده و لق شده است که در حالت دوم نیاز به تعویض قطعه است.
آیا گرفتگی فیلتر میتواند باعث کار نکردن خشککن لباسشویی شود؟
بله، قطعا! اگر فیلتر کثیف باشد و آب با سرعت استاندارد تخلیه نشود، سنسورهای لباسشویی فرمان شروع مرحله خشککن (Spin) را صادر نمیکنند تا از فشار به موتور اصلی جلوگیری کنند.
پمپ ماشین لباسشویی الجی و سامسونگ یکی است؟
موتور داخلی پمپ (بخش مگنت و سیمپیچ) در بسیاری از برندها از جمله مدلهای کرهای مشابه است (عموماً از برند Askoll ایتالیا استفاده میشود)، اما زاویه خارهای اتصال، سوکتهای برق و هوزینگ پلاستیکی آنها ممکن است با هم تفاوت داشته باشد.
آیا پمپ تخلیه ارزش تعمیر دارد یا باید حتما تعویض شود؟
موتور پمپ تخلیه یک قطعه پرس شده و اصطلاحاً یکبارمصرف است. اگر سیمپیچ آن بسوزد یا شفت آن گشاد کند، تعمیر آن نه امکانپذیر است و نه از نظر ایمنی توصیه میشود و باید حتماً با یک موتور نو جایگزین گردد.
