نویسنده : هوم پارتینو

ارور ماشین ظرفشویی بوش؛ از تشخیص کد تا رفع قطعی در خانه

ماشین ظرفشویی بوش وقتی مشکلی پیدا می‌کند، با یک کد روی نمایشگر حرف نمی‌زند؛ با یک کد کوتاه به شما می‌گوید «کجای مسیر خراب شده». مشکل اینجاست که خیلی از راهنماها همان کد را ترجمه می‌کنند و شما را وسط راه رها می‌کنند؛ در واقعیت، دانستن معنی E15 یا E24 نصف کار است و نصف دیگرش این است که بدانید اول کدام پیچ را باز کنید، چه چیزی را با مولتی‌متر بسنجید و کجا دست از کار بکشید.

این راهنما با همان نگاهی نوشته شده که یک تعمیرکار پشت دستگاه ایستاده به شما توضیح می‌دهد: کد چیست، چه کاری در خانه شدنی است و چه زمانی باید دستگاه را تحویل تکنسین بدهید. پایه اطلاعاتی آن، جدول و راهنمای تفصیلی کدهای خطای ظرفشویی بوش است که در اختیار این مقاله قرار گرفته و سپس با تجربه‌های منتشرشده در راهنماهای تخصصی تکمیل شده است کدهای E01 تا E31 (و معادل‌های F01 تا F31)، کدهای حروفی A تا O، نشانگرهای پنل، بوق‌های بدون کد و نکات نگهداری‌ای که معمولاً جایی گفته نمی‌شود، همه در یک متن آمده‌اند.

فهرست سریع مطالب برای رفتن به بخش مربوطه: جدول کامل کدهای E · کدهای حروفی A تا O · E15 و نشتی · نکات کمتر گفته‌شده · نگهداری فصلی · سوالات متداول

قاعده طلایی قبل از شروع: هر بار که کد خطا دیدید، اول شیر آب را ببندید و بعد دستگاه را خاموش کنید. این کار شما را از استخر کوچک روی کف آشپزخانه و از آسیب به برد در صورت نشتی نجات می‌دهد. هیچ‌وقت با دست خیس به دوشاخه نزنید و اگر اطراف پریز یا دوشاخه خیس بود، اول برق مدار را از تابلو قطع کنید.

این کدها روی کدام مدل‌ها مشترک است؟

کدهای خطای ظرفشویی بوش در سری‌های ۴، ۶ و ۸ عمدتاً یکسان‌اند و همان کدی که روی نمایشگر سری ۴ می‌بینید، در بیشتر مدل‌های جدید هم معنای مشابهی دارد. تفاوت اصلی در «نحوه نمایش» است: بعضی مدل‌ها عدد خالص نشان می‌دهند (مثلاً E15)، بعضی حرف E یا F را قبل از شماره می‌گذارند و بعضی مدل‌های قدیمی‌تر با چشمک‌زدن چراغ برنامه شماره خطا را می‌گویند. پس اگر روی پنل شما E نوشته نشده و فقط عدد می‌بینید، همان عدد را در جدول پیدا کنید.

قبل از هر کاری؛ سه اقدام اول و ابزار لازم

تجربه نشان داده بیشتر کسانی که با ارور ماشین ظرفشویی بوش به تعمیرکار زنگ می‌زنند، در همان دو دقیقه اول می‌توانستند بخشی از مشکل را خودشان محدود کنند. ترتیب کارها را همین‌طور انجام دهید:

1. قطع ورودی آب: شیر زیر سینک را ببندید. اگر خطا مربوط به آبگیری یا نشتی است، این کار جلوی تشدید مشکل را می‌گیرد.
2. قطع برق: دوشاخه را بکشید (اگر دستگاه کلید مخصوص ندارد). برای بررسی داخل دستگاه، فقط خاموش کردن با دکمه کافی نیست.
3. یادداشت کردن کد و شرایط: کد دقیق، مرحله‌ای از برنامه که خطا رخ داده (همان لحظه شروع، وسط شستشو یا پایان)، و اینکه صدای غیرعادی شنیده شد یا نه. همین سه اطلاع، زمان عیب‌یابی را تا نصف کم می‌کند.

ابزارهایی که واقعاً لازم دارید

• مولتی‌متر برای تست مقاومت المنت، بوبین شیر برقی، میکروسوئیچ درب و سنسورها. بدون آن، هر تشخیصی حدس است.
• پیچ‌گوشتی ستاره‌ای و تخت، انبردست و یک ظرف کم‌عمق برای آب باقی‌مانده.
• برس نرم، دستکش و پارچه برای فیلترها و اورینگ‌ها.
• سرکه سفید و جوش‌شیرین برای جرم‌گیری مسیرها و آب‌پاش‌ها؛ جرم‌گیر مخصوص ماشین ظرفشویی برای رسوب‌های سخت‌تر.

خطای گذرا یا خطای واقعی؟

قبل از باز کردن هر پیچی، این تفکیک را انجام دهید: اگر کد بعد از یک ریست ساده (خاموش کردن، چند دقیقه صبر، روشن کردن و اجرای برنامه بدون ظرف) دیگر برنگشت و دستگاه چرخه را کامل کرد، احتمالاً با یک خطای گذرا روبه‌رو بوده‌اید؛ معمولاً به دلیل نوسان برق، کف زیاد یا بسته نشدن کامل درب. اما اگر کد در همان مرحله از برنامه (مثلاً همیشه هنگام گرم شدن آب) تکرار شد، آن خطا واقعی است و ریست کردن فقط نمایش را پاک می‌کند، نه علت را.

یک نکته که خیلی‌ها نمی‌دانند: کد خطا معمولاً «محل تشخیص مشکل» را می‌گوید، نه «قطعه خراب» را. مثلاً E15 فقط می‌گوید آب در سینی کف جمع شده؛ اینکه این آب از شلنگ ورودی آمده یا از واشر هیت‌پمپ، با یک بازرسی دوم مشخص می‌شود. به همین دلیل هیچ‌کس نمی‌تواند از پشت تلفن بگوید کدام قطعه را بخرید.

جدول کامل کدهای E01 تا E31: علت و اقدام عملی

این جدول برای تشخیص اولیه است؛ کد خطا علت احتمالی را نشان می‌دهد، نه لزوماً قطعه خراب را.

کدهای آبگیری و سطح آب؛ E03 تا E05، E08 و E14 تا E19

بیشترین ارورهایی که کاربر خانگی در خانه با آن روبه‌رو می‌شود، در همین گروه است. علامت مشترکشان این است: دستگاه روشن می‌شود، صدای باز شدن شیر برقی را می‌شنوید، کمی آب داخل می‌رود و بعد برنامه متوقف می‌شود. آب نه گرم می‌شود و نه آب‌پاش‌ها می‌چرخند.

ترتیب درست بررسی؛ از ساده به سخت

اول شیر آب را چک کنید. خیلی از کدهای E03، E04، E05 و E18 فقط به این دلیل ظاهر می‌شوند که شیر زیر سینک نصفه باز است یا کسی از اعضای خانه آن را موقع رفتن به سفر بسته و فراموش کرده. بعد شلنگ ورودی را نگاه کنید: پیچ‌خوردگی، خم شدن پشت دستگاه یا گرفتگی فیلتر توری (آبش‌بند) سر شیر. این فیلتر یک توری ریز دارد که رسوب و گچ آب شهری رویش می‌بندد؛ بازش کنید و با آب گرم و مسواک کهنه بشویید.

اگر تا اینجا مشکل حل نشد، به سراغ داخل دستگاه بروید: فیلتر توری ورودی شیر برقی، گرفتگی سوراخ آب‌پاش‌ها (که معمولاً E04 می‌سازد) و سپس سنسور سطح آب و فلومتر. هر کدام از این‌ها با یک علامت مشخص در دستگاه قابل تشخیص است: آب‌پاش‌ها هنگام شستشو نمی‌چرخند، یا بازوی بالایی آب نمی‌دهد.

E14 و E16 تا E19؛ وقتی مشکل در «حس» کردن آب است

اینجا تشخیص از روی کد به‌تنهایی سخت است، چون چند قطعه همزمان می‌توانند علت باشند:

• E14 (فلومتر): دستگاه نمی‌فهمد چه حجمی از آب وارد کرده. اول سوکت فلومتر و پره آن را چک کنید؛ پره‌ای که جرم گرفته، نمی‌چرخد و سیگنال نمی‌دهد.
• E16: آبی که باید نباشد وارد شده. سه علت رایج دارد: شیر برقی که کامل نمی‌بندد، فلومتر معیوب، یا فشار آب شهری بیش از حد بالا که شیر برقی را در حالت بسته هم عبور می‌دهد.
• E17: سطح آب از حد بالاتر است. اینجا احتمال زیاد بودن آب را جدی بگیرید، چون اگر سرریز کند، احتمال E15 و آب در سینی کف هم هست.
• E18: سطح آب پایین می‌ماند. دبی ورودی را بسنجید؛ در بیشتر مدل‌ها حدود ۱۰ لیتر در دقیقه باید باشد. اگر کمتر است، مشکل در مسیر آب ساختمان است نه دستگاه.
• E19: مربوط به شیر برقی یا سلونوئید محفظه مواد شوینده است. اگر قرص یا پودر در محفظه گیر کرده و در باز نمی‌شود، اول آن را تمیز کنید؛ سپس مقاومت بوبین را بسنجید.

کدهای گرمایش و سیستم زئولیت؛ E01، E02، E09 تا E13 و E31

خطاهای این گروه بین کاربران خانگی بیشترین سردرگمی را می‌سازد، چون همیشه یک نشانه ندارند: یک بار آب اصلاً گرم نمی‌شود و بار دیگر دمای آب نامنظم بالا و پایین می‌رود.

E01 و E02؛ گرم نشدن آب و رله برد

E01 یعنی المنت گرما را نمی‌دهد. مسیر تست این است: برق را قطع کنید، به ترمینال‌های المنت دسترسی پیدا کنید و مقاومت آن را با مولتی‌متر بسنجید. اگر عدد بی‌نهایت (OL) دیدید، المنت قطع شده و تعویض لازم است. اگر مقاومت معقول بود، سراغ سنسور دما و سوکت‌ها بروید؛ کربن‌گرفتن یا سوختن سوکت، یکی از علت‌های شایعی است که ظاهراً اتصال برقرار است ولی جریان عبور نمی‌کند.

E02 به رله روی برد اشاره دارد. اینجا در خانه فقط یک راه منطقی دارید: یک ریست کامل انجام دهید و اگر کد با همان مراحل برنامه دوباره آمد، دست به برد نزنید. تعویض تریاک و رله، کار تخصصی است و اشتباه در آن می‌تواند برد سالم را هم از کار بیندازد.

E12؛ رسوب، پنهان‌ترین علت گرم نشدن

این کد خیلی وقت‌ها نادیده گرفته می‌شود، در حالی که نتیجه سخت شدن آب است نه خرابی قطعه. لایه آهکی روی المنت و مسیر هیت‌پمپ مثل یک عایق عمل می‌کند: مقاومت گرمایی بالا می‌رود، المنت دیر گرم می‌شود و در نهایت برد آن را خطا تلقی می‌کند. راه‌حل عملی: یک جرم‌گیر مخصوص ماشین ظرفشویی (نه سفیدکننده و نه مایع دستی) در مخزن بریزید و یک برنامه طولانی و داغ بدون ظرف اجرا کنید. اگر آب منطقه شما بسیار سخت است، این کار را هر ۶ ماه تکرار کنید.

E09، E10، E11 و E13؛ جزئیاتی که در تست مشخص می‌شود

• E09: خرابی هیتر داخلی هیت‌پمپ. مقاومت المنت را از ترمینال‌ها بسنجید؛ اگر مدار باز بود تعویض لازم است.
• E10: خرابی هیتر محفظه زئولیت. مقاومت بی‌نهایت به معنای مدار باز است و قطعه باید عوض شود.
• E11: سنسور دما. یک تست ساده و کاربردی: مقاومت سنسور را در دمای اتاق بخوانید، بعد با یک لیوان آب گرم آن را گرم کنید و ببینید عدد تغییر می‌کند یا نه. سنسوری که عددش ثابت می‌ماند، خراب است.
• E13: دمای آب ورودی بالا است. این ارور معمولاً با یک اشتباه نصب می‌آید: اتصال شلنگ ورودی به لوله آب گرم. شلنگ را به آب سرد انتقال دهید.

کدهای تخلیه و پمپ؛ E20 تا E25

اگر بعد از پایان شستشو آب در کف محفظه می‌ماند، بوی نامطبوع می‌پیچد و ظرف‌ها خیس و لزج بیرون می‌آیند، یکی از کدهای E20 تا E25 روی پنل است. خبر خوب اینکه تقریباً همه این کدها یک نقطه شروع مشترک دارند: فیلتر و مسیر تخلیه.

فیلتری که همه ارورها از آن شروع می‌شود

1. برق را قطع کنید و سبد پایین را بیرون بیاورید.
2. فیلتر استوانه‌ای را به سمت چپ (خلاف عقربه‌های ساعت) بچرخانید تا آزاد شود، کمی تاب بدهید و بیرون بکشید.
3. علاوه بر فیلتر، سینی زهکش زیر آن را هم بردارید؛ در همین فرورفتگی، جسم خارجی‌هایی می‌مانند که هرگز از فیلتر عبور نکرده‌اند: برنج، خلال دندان، تکه شیشه و تکه‌های پلاستیک.
4. فیلتر را زیر آب گرم با برس نرم بشویید و داخل محفظه زیر فیلتر را با دستمال مرطوب پاک کنید. سپس فیلتر را در جای خود بگذارید و در جهت عکس تا انتها قفل کنید.

E20، E21 و E23؛ وقتی پای پمپ به میان می‌آید

• E20: مربوط به موتور گردش آب یا هیت‌پمپ است. اگر پروانه با یک تکه استخوان یا پلاستیک گیر کرده باشد، موتور زیر بار زیاد می‌رود و برد آن را خطا می‌گیرد. اگر پس از تمیز کردن مسیر، صدا در می‌ماند، کار تکنسین است.
• E21: گرفتگی در مسیر پمپ، فیلتر یا فاضلاب. برای شلنگ تخلیه از فنر لوله‌بازکنی مخصوص استفاده کنید؛ محلول جوش‌شیرین و سرکه برای چربی داخل شلنگ موثر است ولی در گرفتگی ناشی از پسماند سخت کار نمی‌کند.
• E23: خرابی یا گرفتگی پمپ تخلیه. اگر با مولتی‌متر مقاومت سیم‌پیچ پمپ را بسنجید و عدد بی‌نهایت باشد، پمپ سوخته و باید عوض شود.

کد نشتی E15 و سیستم آکوااستاپ؛ مهم‌ترین نکته‌ای که اشتباه انجام می‌شود

E15 شایع‌ترین و در عین حال بدفهم‌شده‌ترین کد ظرفشویی بوش است. معنای دقیق آن این است: سنسور ایمنی، آب را در سینی کف (پایه) دستگاه شناسایی کرده و سیستم آکوااستاپ وارد عمل شده است. آکوااستاپ یک قابلیت حفاظتی است که با دیدن نشت، ورودی آب را می‌بندد و پمپ تخلیه را فعال می‌کند تا آب بیشتری وارد دستگاه نشود. در نتیجه دستگاه نمی‌تواند کار کند و کد E15 را نمایش می‌دهد.

سه اشتباهی که وضعیت را بدتر می‌کند

1. خالی کردن سینی و ریست کردن و ادامه دادن. این کار فقط آب را از سینی برمی‌دارد؛ اگر منبع نشت باقی باشد، دوباره پر می‌شود و این بار ممکن است آسیب به برد یا کف آشپزخانه برسد.
2. خم کردن یا کج کردن شدید دستگاه برای خالی کردن آب. با این کار آب پخش می‌شود، اتصالات شل می‌شود و ممکن است به قطعات برقی برسد.
3. روشن کردن دستگاه با شوینده دستی به امید بسته شدن کد. کف زیاد خودش یکی از علت‌های نشت است و مشکل را تشدید می‌کند.

روش شیب ۴۵ درجه

در بعضی موارد بعد از اطمینان از سالم بودن مسیرها، آب جمع‌شده در سینی کف را می‌توان با شیب کنترل‌شده بیرون آورد. دستگاه را بکشید بیرون، به یک طرف شیب ملایم بدهید و یک ظرف کم‌عمق زیرش بگذارید؛ آب به سمت گوشه تخلیه می‌رود. هرگز دستگاه را بیش از حد مجاز کج نکنید و هیچ‌وقت روی پنل و مخزن نمک آن را کج نکنید.

ارورهای حروفی A تا O، هشدارهای پنل و بوق‌های بدون کد

همه خطاهای ماشین ظرفشویی بوش عدد نیستند. بخش قابل توجهی از مدل‌ها در شرایط خاص حرف یا ترکیب حرف و نشانه نشان می‌دهند و همین‌جاست که خیلی از کاربران دست به کار اشتباه می‌زنند. جدول زیر مرجع سریع این گروه است.

برنامه نگهداری ماهانه، فصلی و سالانه

پیشگیری از ارور، ارزان‌تر از تعمیر آن است. این جدول را در دفتر یادآوری خانه بگذارید و هر بازه را در زمان خودش انجام دهید.

سوالات متداول درباره ارور ماشین ظرفشویی بوش

ارور E15 ماشین ظرفشویی بوش دقیقاً یعنی چه؟

یعنی سامانه ایمنی، وجود آب در سینی زیرین دستگاه را تشخیص داده و سیستم حفاظت در برابر نشت فعال شده است. این کد محل نشت را مشخص نمی‌کند؛ علت باید جداگانه پیدا و برطرف شود.

آیا بعد از E15 با ریست یا خالی کردن سینی می‌توانم دستگاه را روشن کنم؟

خیر، تا وقتی علت نشتی پیدا نشده دستگاه را روشن نکنید. شیر آب را ببندید و برق را قطع کنید؛ خالی کردن سینی به‌تنهایی نشتی را رفع نمی‌کند.

چرا نمایشگر ماشین ظرفشویی بوش به جای عدد، حرف نشان می‌دهد؟

برخی مدل‌ها کدهای حروفی دارند. در این کدگذاری، A/B به سنسور آب یا ضدنشتی، C به تاکو موتور، D و G به سیم‌کشی و تریاک، H/K به گرمایش و O به سنسور فشار آب مربوط است.

چطور از تکرار ارور تخلیه E24 یا E25 جلوگیری کنم؟

فیلتر را ماهانه بشویید، سینی زیر آن را تمیز کنید، شلنگ تخلیه را بدون پیچ‌خوردگی نگه دارید و پس از باز کردن پوشش پمپ، آن را درست در جای خود قفل کنید.

علت ارور E12 چیست؟

این کد به رسوب در سیستم گرمایش یا هیت‌پمپ اشاره دارد. از جرم‌گیر مخصوص ماشین ظرفشویی و برنامه طولانی بدون ظرف استفاده کنید؛ اگر خطا ماند، بررسی تخصصی لازم است.

آیا مایع ظرفشویی دستی می‌تواند ارور ایجاد کند؟

بله. کف زیاد ناشی از شوینده دستی می‌تواند عملکرد آبگیری و تشخیص سطح آب را مختل کند و هشدار نشتی بسازد. فقط شوینده مخصوص ماشین ظرفشویی به کار ببرید.

آیا E27 یا E29 یعنی دستگاه خراب شده است؟

نه لزوماً؛ این کدها به ولتاژ برق ورودی مربوط می‌شوند. پریز و کابل را بررسی کنید، اتصال مستقیم بزنید و در صورت نیاز از استابلایزر استفاده کنید.

کدام کارها را خودم انجام بدهم و کدام را به تعمیرکار بسپارم؟

تمیز کردن فیلتر، بررسی شلنگ‌های قابل‌دسترسی، بررسی درزگیر درب و ریست طبق دفترچه، کارهای بی‌خطر خانگی هستند. تعمیر برد، موتور، هیتر و باز کردن بخش‌های آب‌بندی‌شده کار تکنسین است.

سخن آخر: برای رفع درست ارور، کد را یادداشت کنید، اول موارد ساده و بی‌خطر را بررسی کنید و اگر کد تکرار شد علت را پیدا کنید؛ ریست مکرر جای تعمیر نیست. نگهداری منظم فیلتر و شلنگ‌ها و استفاده از شوینده مناسب، احتمال بسیاری از خطاهای رایج را کم می‌کند.